ที่ The Booksmith มีหนังสือ Human Capital: The Tragedy of the Education Commons มาสักพัก ผมเองเพิ่งได้มีโอกาสพกติดตัวมาอ่านในระหว่างมาประชุม Sharjah Bookseller Conference สองสามวันนี้ แปลกใจตัวเองที่เกิด Deep Reading จาก Human Capital ได้มากทั้งๆที่เนื้อหา และ ฯลฯ มีความเข้มข้นจริงจัง แต่ว่าเรื่องราวเนื้อหา ความจริงในหนังสือใกล้ตัว และน่ากลัวกว่าที่คิดนัก
ปัญหาเรื่องการเรียนรู้ของมนุษย์สั่นคลอนและมีแนวโน้มที่ลดลงด้านคุณภาพอย่างมีนัยยะสำคัญพร้อมกับการเติบโตของเทคโนโลยีหลายแขนง จากปรัชญาตั้งต้นของการศึกษาเพื่อให้เราเป็น Good Citizen ของสังคม ปัจจุบันเงื่อนไขทางเศรษฐกิจ GDP กระทั่งความหมายของการมีชีวิตถูกตีคุณค่าต่างไปจากเดิมทำให้เกิดความคลุมเครือในเรื่องคุณภาพการเรียนรู้
ในปี 2020 US Department of Education พบว่าประชากรอายุ 16-74 ปี มีความสามารถในการอ่านหนังสือน้อยกว่าเด็กอายุ 12 ปี (หน้า 36, Education Unhinged: The Horror) และในปีเดียวกันประชากรช่วงอายุ 18-29 จำนวน 9 เปอร์เซนต์ ในอเมริกาบอกว่าพวกเขาติดตามข่าวสารผ่าน TikTok และประชากรช่วงอายุเดียวกันในปี 2023 มีตัวเลขเพิ่มขึ้นเป็น 32 เปอร์เซ็นต์
“It has to be short, It has to be fast” ผลสำรวจของ UNESCO ในปี 2024 พบว่าจำนวนสองในสามของ Digital Content Creator ไม่ได้ทำ Fact Checking ก่อนที่จะโพสเนื้อหาเผยแพร่ออกไป เรื่องสำคัญกลับมาที่บทบาทของเทคโนโลยีที่เพิ่มขึ้นแต่ความสำคัญของการคิด การวิเคราะห์กลับสวนทาง
Deep Reading และ Hand-Writing Skill ที่พิสูจน์แล้วว่ามีส่วนสำคัญอย่างมากในการเสริมสร้างการเติบโตของสมอง การเรียนรู้ และการแก้ปัญหาของมนุษย์เริ่มถูกละเลยมากขึ้น และทดแทนด้วย Education Technology (Ed. Tech) ในโรงเรียน การบ้านถูกสั่งให้ส่งทาง Online ผ่านการพิมพ์ แทนการเขียนบนกระดาษที่เชื่อมโยงสมองกับมื่อที่ใช้เขียน ผ่านการคิด การอ่านหนังสืออย่าง Of Mice and Men ของ John Steinbeck และ Adventures of Huckleberry Finn โดย Mark Twain ที่ผู้อ่านจะได้คิด วิเคราะห์ และใช้การตัดสินใจตามความเข้าใจของตัวเอง หรือหนังสือของนักเขียนไทยอีกมากมายที่สามารถสร้างการคิด การเรียนรู้ได้ เหมือนที่ในสมัยกรีกเราเรียนรู้และเข้าใจชีวิตผ่านละครสามลักษณะ Tragedy, Comedy และ The Satyr Play
ถึงเวลาแล้ว และรอไม่ได้อีกต่อไปที่จะต้องหันมาให้ตวามสำคัญกับการสร้างวัฒนธรรมการอ่านแบบ Deep Reading หลาย Social Movement ในรูปแบบของ Book Club การอ่านหนังสือร่วมกันเป็นจุดเริ่มต้นที่ต้องได้รับการสนับสนุน และมีให้มากขึ้น ห้องสมุดคือคำตอบของผู้ที่อ่อนกำลังซื้อที่จะได้เข้าถึงหนังสือ แหล่งข้อมูลความรู้มากมาย พอแล้วกับการถอยจากความหมายที่แท้จริงของการศึกษา ถึงเวลาแล้วที่รายงานต้องทำจากการค้นคว้าโดยใช้ตัวช่วย AI ให้น้อยที่สุด และสถาบันการศึกษาต้องเริ่มต้นสร้างทรัพยากรคุณภาพในการเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ประเทศ และของโลก มากกว่าการใช้เกรด เส้นทางอาชีพ รายได้เป็นเกณฑ์ในการนำวัตถุประสงค์ทางการศึกษา เราต้องมีสิทธิและมีโอกาสในชีวิตมากกว่านี้